პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
type: channel
description: Conference Matterials
language: en-US
publication name: პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
issn: 2960– 9083
items: ქართული უნივერსიტეტი - საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ერთ-ერთი ინიციატორი
items: 1918 წლის ბათუმის კონფერენცია და საქართველოს დამოუკიდებლობის საკითხი
items: დამოუკიდებლობის გამოცხადების ასახვა მეხსიერების ადგილებში: თეთრიწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მაგალითი
items: 1921 წლის თებერვლის, როგორც განთავისუფლების თარიღის კონსტრუირება და ქართული ეროვნული თვითცნობიერების ბრძოლისა და შეგუების ეტაპები
items: 31 მარტის რეფერენდუმი საქართველოში და სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა
items: თავი 4 - დემოკრატია და ლეგიტიმაცია. პოლიტიკა. ენდრიუ ჰეივუდი.

ქართული უნივერსიტეტი - საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ერთ-ერთი ინიციატორი
type: item
description: ნაშრომი მომზადდა შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის საგრანტო პროექტის - „თანამედროვე ქართული პარლამენტარიზმის სათავეებთან: საქართველოს ეროვნული საბჭო-საქართველოს პარლამენტი“ ფარგლებში. გრანტის კოდი: FR-23-2950 აბსტრაქტი საკვლევი თემა. მოხსენებაში განხილულია 1918 წლის 4 აპ­რილს (ძვ. სტ.) ქართულ უნივერსიტეტში გამართული სტუდენ­ტთა საერთო კრება, სადაც მიიღეს მიმართვა ეროვნული საბჭო­სად­მი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღ­დ­გენის თაობაზე. ამ კრების შესახებ მხოლოდ რამდენიმე საგაზეთო სტატია მოგვეპოვება. აქტუალობა და სიახლე. საქართველოს დამოუკიდებლობის გა­მოცხადება 1918 წლის 26 მაისს უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ისტორიაში, რომელიც ჯერ კიდევ საჭიროებს საფუძ­ვ­ლიან და მრავალმხრივ შესწავლას. მას წინ უძღოდა ბრძოლა დამო­უკიდებლობის გამოცხადების მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის. საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღ­­დ­გენის მოთხოვნებიდან ერთ-ერთი პირველი 1918 წლის 4 აპრილს ქართული უნივერსიტეტის სტუდენტების საერთო კრების მიერ მი­ღებული დადგენილება იყო. დამოუკიდებლობის აღ­დ­გენისკენ მი­მარ­თული მოწოდებები მეტყვე­ლებს იმაზე, რომ ქარ­თული საზო­გადოება დამოუკიდებლობის აღ­დგენის მომხრე იყო და 1918 წლის 26 მაისის აქტი გამოხატავდა ქართველი ერის ნებას. ქართული უნი­ვერსიტეტის სტუდენტთა 4 აპრილის კრება აქამდე არ ყოფილა ცალ­კე შესწავლის საგანი. მეთოდი. კვლევის უმთავრესი მეთოდია იმდროინდელი პრე­­სის მასალების შინაარსობრივი ანალიზი. სამწუხაროდ, ჩვე­ნამ­დე მოღწეული მასალა მცირეა. ამ მასალაზე დაყრდნობით შევეც­დებით 4 აპრილის კრებაზე და მასთან დაკავშირებით მოვლენათა შემ­დგომი განვითარების რეკონსტრუქციას. 4 აპრილს გამართული კრე­ბის შესახებ 8 აპრილს სოციალ-დემოკრაკრიტიკული პარტიის მთავარმა ორგანომ გაზეთმა ერთობამ გამოაქვეყნა ქართული უნი­ვერსიტეტის სტუდენტის თ. თოთიბაძე-გრიაზნოვის წერილი, რო­მე­­ლიც არასწორად გადმოსცემდა კრებაზე მიღებულ რეზოლუციას, თითქოსდა საქართველოს დამოუკიდებლობას ოსმალეთთან სეპა­რა­ტიული ზავის დასადებად ითხოვდნენ. როგორც ჩანს, ამ წერი­ლის საპასუხოდ სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის მთავარ ორგანოში „სახალხო საქმეში“ 10…
creator: მალხაზ მაცაბერიძე
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2

1918 წლის ბათუმის კონფერენცია და საქართველოს დამოუკიდებლობის საკითხი
type: item
description: 1918 წლის მაისში, ბათუმში გამართულ კონფერენციაზე, სა­ქარ­თველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის ზო­გადი იდეა პრაქტიკული მოქმედების საგნად გადიქცა. აქვე და­იწყო მუშაობა დამოუკიდებლობის აქტის პროექტზეც, რომელიც თბილისში დასრულდა და 26 მაისს ეროვნული საბჭოს სხდომაზე დამ­ტკიცდა. გადაუჭარბებლად შეიძლება ითქვას, რომ ბათუმის კონ­ფერენციამ საფუძველი შეუმზადა ახალი ქართული სახელმწი­ფოს – საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნას. მოხსენებაში ფართოდ გაშუქდება ოსმალეთისა და ამიერკავ­კა­სიის ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკის დელეგაცი­ების ბათუმის მოლაპარაკებაში გერმანიის ოფიციალური წარმო­მად­გენ­ლების მონაწილეობა. გერმანიიდან გამოგზავნილ ექვს­კა­ციან დელეგაციას, რომელსაც გენერალ ფონ ლოსოვი ხელმძღვანე­ლობდა, კონსულტანტის ფუნქციით, თან ახლდა საქართველოს გან­თავისუფლების კომიტეტის თავმჯდომარე პეტრე სურგულაძეც. დე­ლეგაციაში შედიოდნენ ქართულ კომიტეტთან მჭიდროდ დაკავ­ში­რებული დიპლომატი გრაფი ფრიდრიხ ვერნერ ფონ დერ შულენ­ბურგი, გერმანიის გენერალური შტაბის პოლიტიკური სექციის უფ­როსი, ლეგაციის მდივანი ოტო გიუნტერ ფონ ვეზენდოკი და სამ­ხედრო დაზვერვის ოფიცერი, გერმანიის საგარეო საქმეთა სამი­ნის­ტროში აღმოსავლეთის პოლიტიკის საკითხების რეფერენტი რუ­დოლფ ნადოლნი. კომიტეტი 1914 წლიდან თანამშრომლობდა გერ­მა­ნიის სამთავრობო წრეებთან და ხელშეკრულებაც ჰქონდა გაფორ­მებული ოფიციალურ ბერლინთან, რომლის თანახმად, გერმანიას უნდა დაეცვა საქართველოს უსაფრთხოება, თუ იგი დამოუკიდებ­ლობას გამოაცხადებდა. ვეზენდოკმა ამიერკავკასიის დელეგაციის თავმჯდომარეს აკა­­კი ჩხენკელს ჩამოუტანა და გადასცა გიორგი მაჩაბლის წერილი, რომელიც ბერლინშია დაწერილი და 1918 წლის 29 აპრილითაა და­თარიღებული. წერილი, ფაქტობრივად, განთავისუფლების კომი­ტე­ტის მიერ გაწეული მუშაობის ანგარიშს შეიცავს, მიმოიხილავს საქმიან მიმო­წერას გერმანიასთან და ცენტრალურ სახელმწიფოთა ბლოკის სხვა ქვეყნებთან (ავსტრია-უნგრეთი, ოსმალეთი), მათან ხელ­მოწერილ ხელშეკრულებებსა და შეთანხმებებს. წერილში მო­ცე­მული იყო ერთ­გვარი გეგმაც, რომლითაც შექმნილ სიტუაციაში ამიერკავკა­სიის დელეგაციის ქართველ წევრებს უნდა ემოქმედათ. სწორედ ეს წერილი გახდა საფუძ…
creator: ოთარ ჯანელიძე
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2

დამოუკიდებლობის გამოცხადების ასახვა მეხსიერების ადგილებში: თეთრიწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მაგალითი
type: item
description: საკვლევი თემა მოიცავს საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების (1918 წლის 26 მაისი) და დამოუკიდებლობის აღ­დგენის (1991 წლის 9 აპრილი) ისტორიული მოვლენების რეპრე­ზენ­ტაციას თეთრიწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. მუზე­უმი განიხილება როგორც ინსტიტუციური სივრცე, სადაც კოლექ­ტი­ური მეხსიერება ფორმირდება, კონსოლიდირდება და თაობებს შორის გადაიცემა. კვლევაში განიხილება მუზეუმის საექსპოზიციო პოლიტიკა, საგანმანათლებლო და კულტურული პროგრამები, ასევე ექსპონა­ტების შერჩევისა და კურატორული ინტერპრეტაციის პრინციპები, რაც ქმნის ისტორიული ნარატივის კონტურებს და განსაზღვრავს მისი ლოკალიზაციის ფორმებს. კვლევაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა ადგილობრივი საზოგადოების ჩართულობას და მათი და­მო­­კიდებულებების ანალიზს მუზეუმში წარმოდგენილი ისტო­რი­ული ნარატივის მიმართ. კვლევის აქტუალობა განპირობებულია პოსტსაბჭოთა სივრ­ცეში მიმდინარე დეკოლონიზაციისა და ისტორიული მეხსიერების რეკონსტრუქციის პროცესებით, რომლებიც მოითხოვენ ეროვნული იდენტობის ხელახალ გააზრებასა და ისტორიული ნარატივების გადა­ფასებას. საბჭოთა ეპოქაში ჩამოყალიბებული ისტორიოგრაფი­ული ჩარჩოების გადახედვა და მათგან დისტანცირება მრავალი პოსტკოლონიური საზოგადოების ცენტრალურ ამოცანად იქცა (Assmann, 2011; Todorova, 1997). ამ კონტექსტში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება რეგიონულ მუზეუმებს, რომლებიც არა მხო­ლოდ ისტორიული ინფორმაციის შენახვასა და გავრცელებას, არა­მედ ლოკალური იდენტობის ფორმირებასაც ემსახურებიან. თეთ­რი­წყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მაგალითზე კვლევა ნათ­ლად აჩვენებს, როგორ ხდება ეროვნული ისტორიული ნარატივე­ბის ადაპტაცია ადგილობრივ კულტურულ კონტექსტში. კვლევის სიახლე: პირველად ხორციელდება თეთრიწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ინტერდისციპლინარული ანალიზი თანამედროვე მეხსიერების თეორიების გამოყენებით. არსებული ქართული კვლევები მუზეუმების თემატიკაზე უმეტესწილად ფო­კუ­სირდებიან ისტორიული ნარატივის აღწერაზე ან საგანმანათ­ლებ­ლო ფუნქციებზე, მაშინ როცა ეს კვლევა აერთიანებს მუზეო­ლოგიურ, დისკურსულ, სემიოტიკურ და ეთნოგრაფიულ ანალიზს, რაც მუზეუმს წარმოაჩენს არა მხოლოდ როგორც საგანმანათლებლო სივრცეს, არამედ როგორც მეხსიერების პოლიტიკის …
creator: ალექსანდრე მელიქიძე
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2

1921 წლის თებერვლის, როგორც განთავისუფლების თარიღის კონსტრუირება და ქართული ეროვნული თვითცნობიერების ბრძოლისა და შეგუების ეტაპები
type: item
description: „იდეოლოგიები მიმართავენ ისტორიას და მათ ხელში წარსული წინასწარმეტყველებად იქცევა“ მარგარეტ მაკმილანი საკვლევი თემა მოიცავს საქართველოს გასაბჭოების თარიღის, 1921 წლის 25 თებერვალის, ირგვლივ შექმნილი ნარატივების ანა­ლიზს, ფოკუსირდება წარსულის გასაბჭოების ფენომენის კვლევაზე და ამ თარიღის შემდეგ გამოხატულ ქართული ეროვნული იდენ­ტობის მახასიათებლებზე. ონტოლოგიურად საზოგადოება სხვა არაფერია, თუ არა ცვლი­ლება, მოძრაობა და ტრანსფორმაცია. ეს არის კონსტრუირების და რეკონსტრუირების მუდმივი პროცესი და არა სტაბილურად ყოფნა. იმის თქმა, რომ სოციალური ცვლილებები იწვევს ტრავმას საკითხის წარმოუდგენელი გამარტივებაა. სწორი კითხვაა: რომელი ტიპის ცვლილებები იწვევს ტრავმას, როცა კოლექტიურ ცნობი­ერე­ბაზე ვსაუბრობთ? რამდენიმე კატეგორიად შეგვიძლია დავყოთ ეს ტიპები, თუმცა ერთ-ერთი აუცილებლად იქნება - უცხოელის მიერ დაპყრობა და ძველი პოლიტიკური რეჟიმის ნგრევა. უფრო რომ და­ვა­კონკრეტოთ, კულტურული ტრავმის გამომწვევი შეიძლება იყოს ფუნდამენტური ცვლილება ინსტიტუტების ან რეჟიმების, რადგან ასეთი პოლიტიკური ცვლილება გულისხმობს კულტურულ ადაპ­ტა­ციას და შესაბამისად ახალი კულტურული მახასიათებლების ჩა­მო­ყალიბებას. კულტურული იმპერატივები უნდა მოერგოს ახალ პო­ლიტიკურ გარემოს. ამის გარდა, შეგვიძლია ტრავმული გამოც­დი­ლების წყაროდ განვიხილოთ რწმენა-წარმოდგენების, მოძღვრე­ბის და იდეოლოგიის ცვლილება (The Trauma of Social Change; A Case of Postcommunist Societies, 2004). საქართველოს მაგალითზე, თუ თანამედროვეობაში 1921 წლის თებერვლის მოვლენას ვუწო­დებთ ოკუპაციას, საბჭოთა რეჟიმი იგივე მოვლენას უწოდებდა გათავისუფლებას პირველი რესპუბლიკის გამოცდილებისგან, 1918-1921 წლების პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის მემკვიდრე­ობის წაშლის მცდელობით. ამ პროცესს შეგვიძლია ვუწოდოთ საბ­ჭოური იდენტობის შექმნის ტიპური გამოხატულება, თუ როგორ იქმნებოდა საბჭოური ნარატივი იმის შესახებ, რომ 1921 წლის ოკუ­პაცია იყო რევოლუციური გამოხსნა და არა იმპერიული დაპყრობა. კვლევა ფართო ჭრილში უნდა განვიხილოთ, რომელიც მოიცავს ნა­ცი­ონალიზმს, მახსოვრობის პოლიტიკას და ისტორიულ რევიზი­ონიზმს. კვლევა აანალიზებს, როგორც ოკუპაციის პირველ წლებში ქარ­თველი საზოგა…
creator: ნინო მაისურაძე
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2

31 მარტის რეფერენდუმი საქართველოში და სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა
type: item
description: საკვლევი თემა ქართული სინამდვილისთვის მეტად მნიშ­ვნელოვან - სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენას და მასთან დაკავშირებული საკითხების შესწავლა/ანალიზს მოიცავს, რო­მელიც დროითი მონაცემიდან, არსებული საერთაშორისო ვითა­რებიდან გამომდინარე, საყოველთაო ინტერესის ხასიათის მატარე­ბელიცაა. საქართველოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ თავისი ხან­მოკლე არსებობის მიუხედავად (1918-1921) მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა საქართველოს ისტორიაში. მისი მემკვიდრეობა დღევან­დე­ლი ქართული სახელმწიფოსათვის ფასდაუდებელი გამოცდილებაა და სიამაყის საგანია. 26 მაისი, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის დღე კი, ისტორიულ დღესასწაულად იქცა (ჯა­ნე­ლიძე, 2018). 1991 წლის 31 მარტს, 34 წლის წინ წინათ, როდესაც ქვეყანა ფაქტობრივად საომარ მდგომარეობაში იმყოფებოდა, სა­ხელ­მწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის მსურველთა გა­მოვ­ლენის მიზნით, სამართლებრივი ნორმების დაცვით, რეფერენ­დუმი გაიმართა, რომლის შედეგების საფუძველზე უზენაესმა საბ­ჭომ საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი მიიღო (მაცაბერიძე, 2019, 181). დრომ უფრო მეტად განამტკიცა ამ დღის მნიშვნელობა ათწლეულების შემდეგ ჩატარებული რეფერენდუმის დროს, რად­გან სარეფერენდუმო კითხვა სწორედ 1918 წლის 26 მაისს გამო­ცხადებულ დამოუკიდებლობის აქტს ეფუძნებოდა. რეფერენდუმის ჩატარების საშუალება შექმნა ეროვნული ძალების დამაჯერებელმა გამარჯვებამ 1990 წლის 28 ოქტომბრის უზენაესი საბჭოს პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებში (ნათმე­ლაძე, დაუშვილი, 2005). ნაშრომის აქტუალობას განსაზღვრავს არსებული მოცემუ­ლობა, რომელიც ადასტურებს, რომ ქართული სინამდვილისთვის სახელმწიფოებრივ დამოუკიდებლობის გამოცხადებასთან დაკავში­რე­ბული ნებისმიერი საკითხის შესწავლა აქტუალობას არ კარგავს. ნაშრომში შესწავლილი, წარმოდგენილი მასალები, ნათლად აღწერს არსებულ ვითარებას, განხილული დოკუმენტები (რომელთაგან ზო­გიერთი პირველად შემოდის ქართულ სამეცნიერო სივრცეში), ნათელს ჰფენს 1918-სა და 1991 წელის ეპოქალურ მოვლენებს. სიტუაციური ანალიზი, ვფიქრობთ, საინტერესო სამეცნიეროს მიგ­ნებებთან ერთად, ნაშრომს პრაქტიკულ ღირებულებასაც სძენს, რაც წარმოადგენს სიახლეს და ზრდის ნაშრომის მიმართ ინტერესს. 1991 წლის 31 მარტი, 26 მაისის …
creator: მანანა დარჩაშვილი
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2

თავი 4 - დემოკრატია და ლეგიტიმაცია. პოლიტიკა. ენდრიუ ჰეივუდი.
type: item
description: თარგმანი: ლადო გრძელიშვილი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ინსტიტუტის ასისტენტ-მკვლევარი
creator: ლადო გრძელიშვილი
rights: Copyright (c) 2025 პოლიტიკური მეცნიერება/Political Science (Annual Conference)
date: 2025-08-18
publication date: 2025-08-18
volume: 2