2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ პოლიტიკურ პარტიათა ქცევის კოდექსის შემუშავებისა და ქმედუნარიანობის საკითხები
Abstract
არჩევნების კეთილსინდისიერად და სამართლიანად ჩატარება სახელმწიფოს დემოკრატიული განვითარებისა და ხელისუფლების ლეგიტიმურობის მნიშვნელოვანი პირობაა. მიიჩნევა, რომ წინასაარჩევნო ეთიკის კოდექსები წარმოადგენს ინსტრუმენტს, რომელიც ხელს უწყობს სამართლიან კონკურენციას, პოლიტიკურ სუბიექტებს შორის დიალოგს, კონფლიქტური ვითარებების განმუხტვასა და საარჩევნო კამპანიის მაღალი ეთიკური სტანდარტებით წარმართვას.
საერთაშორისო პრაქტიკა აჩვენებს, რომ პოლიტიკური პარტიები გაცილებით მეტი პასუხისმგებლობით ეკიდებიან ნებაყოფლობით და ურთიერთშეთანხმებით მიღებულ დოკუმენტს, რასაც განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გარდამავალი დემოკრატიის მქონე ქვეყნებში, სადაც გარემო მკვეთრად პოლარიზებული და დაძაბულია.
კვლევა მიზნად ისახავდა საქართველოში 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის პოლიტიკურ პარტიათა ქცევის კოდექსის შემუშავებისა და ქმედუნარიანობის საკითხის შესწავლას. კვლევაში გამოყენებულია თვისებრივი მეთოდები, კერძოდ, დოკუმენტების ანალიზი და სიღრმისეული ინტერვიუები.
შედეგები აჩვენებს, რომ საარჩევნო კამპანიის წარმართვისას პოლიტიკური სუბიექტები უგულვებელყოფენ ეთიკურ სტანდარტებს. ქართულ რეალობაში ქცევის კოდექსი წარმოადგენს ქმედუუნარო დოკუმენტს, რომელსაც პოლიტიკური პარტიები ფორმალურად აწერენ ხელს და პრაქტიკაში მისი რეალიზება არ ხდება. ყოველივე ეს განპირობებულია პოლიტიკური ნების არარებობითა და პოლიტიკური კულტურის დაბალი დონით.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
ამიხსენი რას ნიშნავს პრეზიდენტის კონსტიტუციური სარჩელი ახალი პარლამენტისთვის. (2024) https://civil.ge/ka/archives/636927
გვეტაძე, ა.(2025). გიორგი გახარიას პარტია პარლამენტში შესასვლელად ემზადება. https://euronewsgeorgia.com/2025/10/21/giorgi-gaxarias-partia-parlamentshi-shesasvlelad-emzadeba/
ელისაშვილი, თ. (2024) შალვა პაპუაშვილი-პარტიების ქცევის კოდექსზე ხელის არმოწერა არის აღიარება, რომ ოპოზიცია ემზადება რადიკალური წინასაარჩევნო კამპანიისა და არჩევნების შემდეგ რადიკალური დღის წესრიგისთვის https://1tv.ge/news/shalva-papuashvili-partiebis-qcevis-kodeqsze-khelis-armowera-aris-aghiareba-rom-opozicia-emzadeba-radikaluri-winasaarchevno-kampaniistvis-da-archevnebis-shemdeg-radikaluri-dghis-wesrigistvis/
ზედგინიძე, ნ. (2017) საქართველო: პარტიული ქცევის ეთიკური კოდექსის შემუშავების მცდელობანი წინასაარჩევნო პერიოდებში (2012 და 2016 წლებში). ჟურნალი „პოლიტიკა“ N2. https://psage.tsu.ge/index.php/Politics/article/view/9
„კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ცესკოს პარტიული სიის ჩახსნის მოთხოვნით მიმართავს.(2024) https://civil.ge/ka/archives/637978
მაყაშვილი, თ. (2024) პარტიების ეთიკის კოდექსი-შეფასებები https://1tv.ge/video/partiebis-etikis-kodeqsi-shefasebebi/
ნაციონალური მოძრაობის პოზიცია საარჩევნო ქცევის წესებზე შეთანხმების მოწოდებებზე. 2012. https://civil.ge/ka/archives/150740
საქართველის ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია. (2025). საქართველოს პარლამენტის 2024 წლის არჩევნების სადამკვირვებლო მისია: წინასაარჩევნო გარემოს, არჩევნების დღისა და არჩევნების შემდგომი პერიოდის მონიტორინგის ანგარიში
https://admin.gyla.ge/uploads_script/publications/pdf/2024%20%E1%83%AC%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%20%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%20%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%20%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%9D%20%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90.pdf
სამართლიანი არჩევნების, ჩემი ხმისა და საიას ერთობლივი შეფასება არჩევნების შესახებ. (2024). https://civil.ge/ka/archives/637127
საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო.(2024) წინასააარ-ჩევ¬ნო გარემოს შეფასება. https://transparency.ge/ge/post/cinasaarchevno-garemos-shepaseba
ტაბულა. (2012) ელჩების ჯგუფი პარტიებს ქცევის წესებზე შეთანხმებისკენ მოუწოდებს. https://tabula.ge/ge/news/548741-elchebis-jgupi-partiebs-ktsevis-cesebze
ტაბულა. (2024) ცესკო 26 ოქტომბრის არჩევნებში მონაწილე პარ¬ტიებს ქცევის კოდექსის გაფორმებას სთავაზობს. https://tabula.ge/ ge/news/722734-tsesko-26-oktombris-archevnebshi-monacile
ცენტრალური საარჩევნო კომისია, (2024) ცენტრალურმა საა-რჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2024 წლის 26 ოქ-ტომბრის არჩევნები შეაჯამა https://cesko.ge/ge/siakhleebi/pres-relizebi/singleview/11035242-tsentralurma-saarchevno-komisiam-sakartvelos-parlamentis-2024-tslis-26-oktombris-archevnebi-sheajama
ცენტრალური საარჩევნო კომისია. (2024) პოლიტიკური პარ¬ტი-ების ქცევის კოდექსი 2024 წლის საქართველოს პარლამენტის არჩევ-ნებისთვის. https://cesko.ge/static/file/202409155225-etikis-kodeksi.pdf
ცენტრალური საარჩევნო კომისია. (2020) 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნების ანგარიში https://cesko.ge/ge/archevnebi/2020/october-31-2020-parliamentary-elections-of-georgia/saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebis-angarishi-
„ძლიერი საქართველო“ სადეპუტატო მანდატებზე უარს ამბობს. (2024) https://civil.ge/ka/archives/635639
წინასაარჩევნო გარემოს შეფასება. (2024) https://www.wevote.ge/post/%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%92%E1 %83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1% 83%94%E1%83%91%E1%83%90#viewer-vmg0j1134
ISFED, ჩემი ხმა, & საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია (საია). (2024) https://transparency.ge/ sites/default/files/86e283ca604c27f494a78f6120e78ea5bc03c098.pdf
OCCRO (n.d.) კოალიცია ცვლილებებისთვის-გვარამია, მელია, გირჩი, დროა. https://www.occrp.org/interactives/polit-watch/ka/parties/1/koalitsia-tsvlilebistvis-gvaramia-melia-girchi-droa
OCCRO (n.d.) ერთიანობა-ნაციონალური მოძრაობა. https://www.occrp.org/interactives/polit-watch/ka/parties/4/ertianoba-natsionaluri-modzraoba
OCCRO (n.d.) გახარია საქართველოსთვის. https://www.occrp.org/ interactives/polit-watch/ka/parties/7/gakharia-saqartvelostvis
OCCRO (n.d.) ძლიერი საქართველო-ლელო, ხალხისთვის, თავისუფლებისთვის. https://www.occrp.org/interactives/polit-watch/ka/parties/3/dzlieri-saqartvelo-lelo-khalkhistvis-tavisuphlebistvis
Goodwin Gill, G. S. (1998). Codes of conduct for elections. Inter Parliamentary Union. https://www.ipu.org/resources/ publications/reference/2016-07/codes-conduct-elections
Norris, P. (2014). Why electoral integrity matters. Cambridge University Press.
Buerger, C., & Glavinic, T. (2022). Prevent violence, strengthen democracy: Electoral codes of conduct for the United States. Peace and Conflict Studies, 29(1). https://nsuworks.nova.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1841&context=pcs
International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA). (1999). Code of conduct for political parties campaigning in democratic elections. International IDEA. https://www.idea.int/sites/default/files/publications/code-of-conduct-for-political-parties-campaigning-in-democratic-elections.pdf
International IDEA. (2017). Dialogues on voluntary codes of conduct for political parties in elections: A facilitator's guide. International IDEA.https://www.idea.int/publications/catalogue/dialogues- voluntary-codes-conduct-political-parties-elections-facilitators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
ISSN: 2449-2833 (online)
ISSN: 2449-2825 (print)