აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნის საკითხი მეხსიერების პოლიტიკის კონტექსტში

Tamar Orjonikidze

Abstract


ნაშრომში განხილულია თუ როგორ არის წარმოდგენილი აფხ­­აზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნის საკითხი ისტორიის საბჭოთა სახელმძღვანელოებში, რაც სი­­ახლეს წარმოადგენს. საკითხი აქტუალურია იმის გათვალისწინე­ბით, რომ როგორც საბჭოთა პერიოდში, ისე თანამედროვე ეტაპზე რუსეთის ხელისუფლება ცდილობს ისტორიის გადაწერას, რისი შე­მადგენელიც არის „აფხაზეთის დამოუკიდებელი საბჭოთა სოცი­ალის­ტური რესპუბლიკის“ საკითხი. საკუთარი პოზიციის გასამყა­რებ­ლად კი ხშირად გამოიყენება ისტორიული მითები საკითხის შესახებ.

რუსეთის პრეზიდენტმა, ვ. პუტინმა, 2019 წელს განაცხადა, რომ აფხაზეთი როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო ისე შეუ­ერ­თდა რუსეთის იმპერიას და „არავითარი საქართველო არ არსე­ბობ­და“. სტალინის დროს კი ჩამოყალიბდა სოციალისტური საქართვე­ლოს რესპუბლიკა, რომლის ნაწილადაც იქცა აფხაზეთი. აფხაზების მტკიცება იმის შესახებ, რომ დამოუკიდებლობა მათ საბჭოთა პერი­ოდში წაართვეს ნასაზრდოებია იმ პერიოდში შექმნილი ისტორიის სახელმძღვანელოებითაც. როგორც კვლევა აჩვენებს, საბჭოთა პერი­ოდ­ის საქართველოს ისტორიის სახელმძღვანელოებში ამასთან და­კავ­შირებით მოცემული ინფორმაცია არასრული, არაზუსტი და მწი­რია; მოცემული ფრაგმენტული მონაცემები აფხაზეთის სტატუ­სის ცვლილებასთან დაკავშირებით დამატებით კითხვებს იწვევს, რისი ახსნაც არაა წარმოდგენილი. ეს შეიძლება იმით ავხსნათ, რომ იმ პერიოდისთვის აფხაზეთის ავტონომიური სტატუსი გადა­წყ­ვე­ტილად ითვლებოდა და პრობლემას ვერ ხედავდნენ. პოსტსაბ­ჭოთა საქართველოში აფხაზეთის სტატუსის საკითხმა მეტი აქტუ­ალო­ბა შეიძინა განვითარებული მოვლენებიდან გამომდინარე. ეს კი აისახა აღნიშნული პერიოდის ისტორიის სასკოლო სახელმძღვა­ნე­ლოებში.

განსხვავებით საბჭოთა პერიოდისაგან, დამოუკიდებელ სა­ქარ­თველოში გამოქვეყნებულ სახელმძღვანელოებში მეტი ინფორ­მა­ცია წარმოდგენილი ბოლშევიკების მიერ აფხაზეთის საბჭოთა სო­ცი­ალისტური რესპუბლიკის შექმნის და შემდეგ მისთვის ავტონო­მიური რესპუბლიკის სტატუსის მინიჭების შესახებ. ხაზგასმულია საბჭოთა ხელისუფლების მიზნები და ამ „ადმინისტრაციული ექს­პე­რიმენტის“ შედეგები.


Keywords


აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა; ისტორიული მითი; საქართველოს ისტორიის სახელმძღვანელოები.

Full Text:

PDF

References


• აბდალაძე, გ. კუპატაძე, ბ. ახმეტელი, ნ. მურღულია, ნ. (2012). ისტორია. თბილისი. გამომცემლობა “დიოგენე”.

• ასათიანი, ნ. ლორთქიფანიძე, ნ. ლომაშვილი, ფ. მეტრეველი, რ. სანიკიძე, გ. და ოთხმეზური, გ. (2012). საქართველოს ისტორია. სულაკაურის გამომცემლობა.

• ახმეტელი, ნ. ლორთქიფანიძე, ბ. ფირცხალავა, ნ. (2021). ისტორია. თბილისი. გამომცემლობა „დიოგენე“.

• გუჩუა, ვ., & მესხია, ს. (1961). საქართველოს ისტორია: VII-X კლასების სახელმძღვანელო. თბილისი. „განათლება“.

• ვარდოსანიძე, ს. (1998). როგორ იწერებოდა საქართველოს ისტორიის სახელმძღვანელოები. ისტორია. გამომცემლობა „სკოლა“

• კიღურაძე, ნ. გაჩეჩილაძე, რ. სანიკიძე, გ. (2012). ისტორია. თბილისი. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა.

• ლომაშვილი, ფ. (1990). საქართველოს ისტორია. X კლასის სახელმძღვანელო. თბილისი. გამომცემლობა „განათლება“.

• საქართველოს ისტორია. (1961). ბერძენიშვილის რედაქტორობით. თბილისი. „განათლება“.

• სურგულაძე, მ. კეკელია, ვ. ლაბაძე, რ. მურუსიძე, შ. და ქურთუბაძე, მ. (2021). საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია. თბილისი. ლოგოს პრესი

• ცერცვაძე, მ. (1973). საქართველოს ისტორია. თბილისი. გამომცემლობა „განათლება“.

• ციხისთავი, ლ. ცერცვაძე, მ., & მახარაძე, ი. (1968). საქართველოს ისტორია. VII-X კლასების სახელმძღვანელო. თბილისი. გამომცემლობა „განათლება“.

• ჯანელიძე, ო. თაბუაშვილი, ა. თავაძე, ლ. ირემაშვილი, ნ. (2012). საქართველოს ისტორია. თბილისი. გამომცემლობა „კლიო“.

• Bernhard, R., Grindel, S., Hinz, F., & Meyer-Hamme, J. (2019) Historical myth: a definition from the perspective of history education research. Eckert. Dossiers 4 (2019)

• Bikmen, Nida. (2013). Collective Memory as Identity Content After Ethnic Conflict: An Exploratory Study. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology Vol. 19, No. 1, 23–33. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0031472

• Doi, Stephanie. (2017). Collective Memory and History: An Examination of Perceptions of Accuracy and Preference for Biased “History” Passages. COLLECTIVE MEMORY AND HISTORY. Claremont McKenna College.

• Fica, I., & Ďoubalová, K. (2014). Myth, History and Art. Procedia - Social and Behavioral Sciences 149 (2014) 339 – 343

• Korostelina, Karina. (2008). History Education and Social Identity. Identity: An International Journal of Theory and Research. 8:1, 25-45. Taylor & Francis Group, LLC https://doi.org/10.1080/15283480701787327

• Mellenthin, J., & Shapiro, S. (2017). Mythology Unbound: An Online Textbook for Classical Mythology Utah State University

• ÖKSÜZOĞLU, Gizem. (2024). Construction of collective memory through official history education in North Cyprus (1971-2003). Turkish History Education Journal Vol.13 Issue.1 Pages 142-169. https://doi.org/10.17497/tuhed.1423137

• Paulson, J, Abiti, N, Bermeo Osorio, JD, Charria Hernandez, CA, Keo, D, Manning, P, Milligan, LO, Moles, K, Pennell, C, Salih, S & Shanks, K (2020), 'Education as a site of memory: Developing a research agenda', International Studies in Sociology of Education, vol. 29, no. 4, pp. 429-451. https://doi.org/10.1080/09620214.2020.1743198

• АНИКИН, Д.А. (2018) ИСТОРИЧЕСКИЙ МИФ КАК ПРЕДМЕТ "MEMORY STUDIES": В ПОИСКАХ МЕТОДОЛОГИИ ИССЛЕДОВАНИЯ. მოძიებულია 20.03.2020. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=36287950

• Белов, С. И. (2018). «Соотношение концептов "политический миф" и "исторический миф"», - Вестн. Моск. Ун-та. Серю 12. Политические Наукию 2018 № 3. მოძიებულია 20.03.2020. https://tinyurl.com/mz5uu33a


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN: 2449-2833 (online)

ISSN: 2449-2825 (print)