ილია ჭავავაძის სახე-ხატის ფორმირება ქართველი სოციალ-დემოკრატების გამოცემაში „კვალი“

Ketevan Epadze

Abstract


ნაშრომი მიზნად ისახავს ილია ჭავჭავაძის სახე-ხატის ფორ­მი­რების შესწავლას ქართველ სოციალ-დემოკრატთა გამოცემაში „კვა­ლი“ 1893-1904 წლებში (გაზეთი სოციალ-დემოკრატებთან ასო­ცირ­დებოდა 1894 წლიდან). კვლევამ აჩვენა, რომ სოციალ-დემოკრა­ტებ­თან იდეოლოგიური დაპირისპირების კვალდაკვალ ილიას იერ­­სახე მკვეთრად შეიცვალა დროთა განმავლობაში. 1893-1897 წლებ­ში, ილია წარსულის სიმბოლოდ წარმოისახა, რომელმაც საკუ­თარი შემოქმედებითი ენერგია უკვე ამოწურა და აწმყო დროში ეჭ­ვ­ქვეშ დადგა მისი, როგორც ერის მეთაურის სტატუსი. თუმცა, 1899 წლი­დან გაზეთის სამსჯელო ენა მეტად კრიტიკული გახდა, დუ­ალისტური ხატი გამთლიანდა და ილიას ჩამოშორდა ის მახასი­ათებ­ლები, რომელიც მას ერის მეთაურად აქცევდა არა მხოლოდ აწ-მყოში, არამედ წარსულ დროშიც.

სტატია დაიწერა კვლევითი პროექტის „ილია ჭავჭავაძე უპირობო გმირი იდენტობის წინააღმდეგობრივ დისკურსებში“ ფარგლებში, რო­მე­ლიც დაფინანსებულია შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ (FR-24 -10670). 


Keywords


ილია ჭავჭავაძე, სოციალ-დემოკრატია, გაზეთი “კვალი”

Full Text:

PDF

References


• ახალმოსული. „უმეცრობის ფართი ფურთი.“ ივერია N60, 1900.

• ახალმოსული. „პატარა საუბარი.“ ივერია N65, 1900.

• გომართელი, ი. ქართული ლიტერატურა XIX საუკუნეში, კვალი N18, 1901.

• გომართელი, ი. „თ. ილ. ჭავჭავაძე და მისი პოეზია (გაგრძელება).“ კვალი N35, 1902.

• გომართელი, ი. „თ. ილ. ჭავჭავაძე და მისი პოეზია (გაგრძელება).“ კვალი N36, 1902: 586

• გურული, ვ. ნოე ჟორდანია: პოლიტიკური პორტრეტი : 1869-1953 (ინტელექტი: თბილისი, 1999).

• ილ. პონტელი. „ფელეტონი - „ვისი ბრალია.“ ივერია N105, 1894.

• ლალი. „ფელეტონი - ჟურნალი კვალი ისევ თავის მიმართულების კვლევა ძიებაშია.“ ივერია N19, 1895.

• ლალი. „მეთაური წერილი - 16 თებერვალი , ტფილისი.“ ივერია N 34, 1895.

• მაზაკვალი. ბიბლიოგრაფიული გარჩევა: „მოსე მწერალი“ ე. ნინოშვილისა, „უცნაური ამბავი“ილ. ჭავჭავაძისა, „ჩვენი შინაური ამბები“ნ. ნიკოლაძისა. კვალი N6, 1894.

• ნადიკვარელი. „წერილი კახეთიდან.“ ივერია N219, 1893.

• პავლიძე, პ. „ვისი ბრალია“-ს ავტორს °) მკითხველის შთაბეჭდილება.“ კვალი N23, 1894

• ჟორდანია, ნ. მესამე დასი: საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტია. 100 წელი საიუბილეო კრებული (ჩვენი დროშა: პარიზი, 1993).

• ჟორდანია, ნ. გაზ. ,,ივერია“ და ეროვნება. კვალი N11, 1895.

• ჟორდანია, ნ. გაზ. ,,ივერია“ და ეროვნება. კვალი N12, 1895.

• ჟორდანია, ნ.„მოამბე, ივერია და ეროვნობა“. კვალი N29, 1895.

• ჟორდანია, ნ.„მოამბე, ივერია და ეროვნობა“. კვალი N34, 1895.

• ჟორდანია, ნ. „ადგილობრივი პრესსა წარსულ წელს.“ კვალი N3, 1899.

• ჟორდანია, ნ. გაზ. ,,ივერია“. კვალი N9, 1900.

• ჟორდანია,ნ. „პრესა III – „ივერია.“კვალი N9, 1900.

• ჟორდანია, ნ.პრესა - „ივერია.“კვალი N11, 1900.

• ჟორდანია, ნ.პრესა - „ივერია.“კვალი N21, 1900.

• ჟორდანია, ნ. პრესა - „ივერია.“ კვალი N25, 1900.

• ჟორდანია, ნ. ჩემი წარსული: მოგონებები (სარანგი: თბილისი, 1990).

• რატიანი, ს. ილია ჭავჭავაძისა და ნოე ჟორდანიას პოლემიკა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი: თბილისი, 2022).

• სილოვან. „თავ. ილია ჭავჭავაძის ლექსები (ტომი I, 1892 წ.) 1858 “).“ კვალი N29, 1894.

• სილოვან. „მეფე დიმიტრი თავდადებული“ თავ. ილ. ჭავჭავაშის პოემა მკითხველის შენიშვნები.“ კვალი N18, 1894.

• „ტფილისი.“ ივერია N15, 1895.

• „ტფილისი 16 აპრილი“. ივერია N72, 1897.

• ყარიბი. „ივერია ,,მოამბე“ და მესამე დასი. II (ცოტა რამ „მოამბის“ კრიტიკოსს, ბ. ნ ნალს).“ კვალი N48, 1894.

• ყარიბი. ,,ივერია ,,მოამბე“ და მესამე დასი. I. კვალი N47, 1894.

• ჯანელიძე, ო. საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორია (უნივერსალი: თბილისი, 2009).

• ჯიბლაძე, ს. „კვალი და მესამე დასის მწერლები (ჩვენი ლიტერატურული ილლიუზია) წერილი პირველი.“ კვალი N8, 1895.

• ჯიბლაძე, ს. „კვალი და მესამე დასის მწერლები (ჩვენი ლიტერატურული ილლიუზია) წერილი პირველი.“ კვალი N13, 1895.

• ჯიბლაძე, ს. „კვალი და მესამე დასის მწერლები (ჩვენი ლიტერატურული ილლიუზია) წერილი პირველი.“ კვალი N14, 1895.

• ჯოლოგუა, თ. ილია ჭავჭავაძე - 180 ამბავი (არტანუჯი, თბილისი, 2017).

• შველიძე, დ. პოლიტიკური პარტიების წარმოშობა საქართველოში. ნაკვეთი 1. ფედერალისტები (არსი: თბილისი, 1993).

• წერეთელი-თუმანიშვილი, ა. “სილიბისტრო ჯიბლაძე, ეგნატე ინგოროყვას (ნინოშვილის) გარდაცვალების გამო (სიტყვა თქმული სილ. ჯიბლაძის მიერ) მესამე დასის პროგრამა.” კვალი N22, 1894.

• წერეთელი, გიორგი. „კვალის ორი წლის ნაღვაწი.“ კვალი N5, 1895.

• წერეთელი, გ. „მოგზაურობა კახეთში თავ. ი. ჭავჭავაძისა.“ კვალი N26, 1893.

• წერეთელი, გ. „ღია წერილი თ. ილია ჭავჭავაძეს.“ კვალი N17, 1897.

• წერეთელი, გ. „გაზეთი „ივერია“’ და მისი საპოლემიკო ხასიათი.“ კვალი N5, 1899.

• ხოფერია, ნ. „ევროპული და აზიური ორიენტაციის შესახებ საქართველოში.“კრებულში ევროპა თუ აზია (ლიტერატურის მატიანე: თბილისი, 1997).

• Chkhaidze, I., and K. Kakitelashvili. “A National Figure as a Memory Site: Reinterpretations of Ilia Chavchavadze in the 1910s–1940s.” Caucasus Survey 9, no. 3 (2021): 220-234.

• Jones. S. F. Socialism in Georgian Colors. The European Road to Social Democracy 1883-1917. Harvard University Press: Cambridge, 2005).

• Suny, R. G. The making of the Georgian Nation (Second edition) (Indiana University Press: Bloomington and Indianapolis, 1994).

• Vogt, S. “Strange Encounters: Social Democracy and Radical Nationalism in Weimar Germany.” Journal of Contemporary History 45, no. 2 (2010): 253-281.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN: 2449-2833 (online)

ISSN: 2449-2825 (print)